Bosgebied West (Nieuwe Heide)
In het najaar van 2025 starten de gemeente Son en Breugel en Bosgroep Zuid Nederland met een groot herstelproject in de bossen van Bosgebied West (Nieuwe Heide).
De bossen zijn in de vorige eeuw aangelegd voor houtproductie en de bestaan vooral uit naaldbomen. Daardoor is de variatie aan boomsoorten beperkt. Deze eenzijdige opbouw maakt het bos kwetsbaar voor ziekten, droogte en wind.
De bodem heeft bovendien te lijden onder verzuring, vermesting en verdroging. Hierdoor kunnen veel planten en dieren zich moeilijk handhaven, en verzwakken de bomen verder.
Met dit project herstellen we stap voor stap de gezondheid en veerkracht van het bos, met als doel de vestiging van de grote weerschijnvlinder. Dat doen we door de bodem te verbeteren, meer water vast te houden in het gebied en nieuwe, inheemse boomsoorten aan te planten.
Op deze pagina leest u wat er precies gaat gebeuren, wanneer de werkzaamheden plaatsvinden en wat dat betekent voor bezoekers van het gebied.
Actuele planning
Voor het laatst bijgewerkt op 2 december 2025
- ✅ Blessen - oktober 2025 :
eind oktober hebben we de bomen gemarkeerd die we willen weghalen om ruimte te maken voor andere bomen of die we juist willen behouden (zie foto hieronder).
- ✅ Uitstrooien steenmeel - november-december 2025 :
Op 28 november en 2-3-4 december laten we steenmeel uitstrooien om de bodem te verrijken. Tijdens het uitstrooien sluiten we het bosgebied tijdelijk even af i.v.m. de veiligheid.
- Snoeien en dunnen - november 2025-januari 2026 :
ook gaan we in november-december 2025 ruimte maken voor bestaande en nieuwe bomen.
- Onderzoek hydrologie - maart-juni 2026 :
we onderzoeken eerst de noodzaak en de mogelijkheden om meer water vast te houden in het bosgebied.
- Hydrologische maatregelen juli-oktober 2026 :
en vervolgens voeren we passende maatregelen uit, zoals bijvoorbeeld het dichten van sloten en greppels om regenwater langer in de bosgrond te houden.
- Planten nieuwe bomen - november 2026-maart 2027 :
tot slot planten we nieuwe boomsoorten die beter bestand zijn tegen klimaatverandering.
Maatregelen - wat gaan we doen?
Samen herstellen we de veerkracht van het bos
Met de volgende maatregelen herstellen we stap voor stap de natuurlijke balans in Bosgebied West (Nieuwe Heide). Het bos krijgt meer structuur, variatie en een gezonde bodem. Zo ontstaat er leefruimte voor planten, insecten, vogels en vlinders – waaronder de grote weerschijnvlinder, een van de 'doelsoorten' van dit project.
We planten nieuwe bomen en struiken
Om ruimte te maken voor jonge aanplant en sterke toekomstbomen, dunnen we het bos selectief uit. We halen vooral bomen weg die weinig bijdragen aan de biodiversiteit of die in slechte conditie zijn. Zo krijgen vitale bomen meer licht en groeiruimte.
Daarna planten we nieuwe, inheemse loofboomsoorten die passen bij de bodem en het veranderende klimaat. We kiezen vooral soorten met rijk strooisel, zoals linde, haagbeuk en zoete kers. Hun blad verteert snel, verrijkt de bodem en helpt verzuring te verminderen. Waar het past, planten we ook struiken om de bosstructuur te verbeteren.
Dit ziet u in het gebied gebeuren
Eerst markeren we (met een spuitbus) welke bomen blijven staan en welke we gaan verwijderen. Tijdens het dunnen – gepland in het najaar van 2025 – ontstaat er vervolgens meer open ruimte in het bos. Op die plekken planten we later jonge loofbomen en struiken aan. Een deel van het hout laten we bewust liggen, want dood hout is belangrijk voor schimmels, insecten en vogels. Alleen waar het nodig is, voeren we hout af en gebruiken we het als duurzame grondstof.
We verbeteren de bosranden
De overgangen tussen bos en open terrein – bijvoorbeeld langs het hoogspanningstracé – zijn nu vrij scherp. Daardoor is er weinig beschutting en voedsel voor dieren die juist in deze overgangszone leven Denk aan vogels, insecten en kleine zoogdieren.
Om de biodiversiteit te vergroten, ontwikkelen we op een aantal plekken mantel-zoomvegetaties. Dit zijn afwisselende bosranden met bloeiende struiken die nectar en bessen leveren. Ook leggen we op enkele plaatsen broedhopen voor reptielen aan. Dit doen we met takken en choppermateriaal. Deze maatregelen dragen bij aan de hersteldoelen van het project en ze versterken de ecologische samenhang in het gebied.
Dit ziet u in het gebied gebeuren
Langs de bosranden halen we plaatselijk wat bomen weg en planten we struiken aan. Takken laten we liggen in rillen of hopen. Dat is bewust: ze bieden schuilplekken aan egels, salamanders en insecten.
We verbeteren de bodem met steenmeel
Net als veel andere bossen op de Brabantse zandgronden is de bodem van dit bosgebied verzuurd en verarmd. Door jarenlange uitspoeling zijn belangrijke mineralen verdwenen. Om het herstel te versnellen, strooien we steenmeel uit. Dit is fijngemalen gesteente met natuurlijke mineralen, zoals calcium en magnesium. Steenmeel helpt de zuurgraad te herstellen en vult voedingsstoffen aan. Een helikopter verspreidt het steenmeel vanuit de lucht , zodat de bodem ongestoord blijft en we heel precies kunnen werken.
Dit ziet u in het gebied gebeuren
Voordat we nieuwe bomen en struiken planten, vliegt er een helikopter over het gebied om het steenmeel te verspreiden. Tijdens deze werkzaamheden is het bosgebied tijdelijk afgesloten voor bezoekers. Bij de toegangen staan borden en medewerkers houden toezicht i.v.m. de veiligheid. De afsluiting duurt kort, maar houd er rekening mee dat het bos die dag even niet toegankelijk is.
We houden meer water vast
Het bosgebied heeft niet alleen te maken met verzuring, maar ook met verdroging. Daardoor verdwijnen soorten die van vochtige omstandigheden afhankelijk zijn, en hebben bomen het zwaar tijdens droge zomers.
Om het bos weerbaarder te maken, houden we meer regenwater vast in het gebied. Dit doen we door oude sloten en greppels, die vroeger zijn aangelegd voor ontwatering, dicht te maken met leem. Ook maken we sommige greppels minder diep. Zo stroomt regenwater minder snel weg en zakt het beter in de bodem. Dat vergroot de sponswerking van het bos en helpt het ecosysteem droogteperiodes beter doorstaan.
Dit ziet u in het gebied gebeuren
Op verschillende plekken dichten we sloten en greppels . Na regen wordt het water daardoor langer in het bosgebied vastgehouden. Hierdoor wordt het bos vochtiger en komen er planten en bomen terug die daar van nature thuishoren. Zo versterken we de natuur en maken we het bos beter bestand tegen extreme weersomstandigheden.
Veelgestelde vragen
Een speciale vorm van menging is het aanplanten van rijkstrooiselsoorten als winterlinde, zoete kers, esdoorn , haagbeuk, hazelaar en lijsterbes.
Verder zijn de bladeren van deze bomen makkelijk afbreekbaar door het bodemleven. Hierdoor neemt het organische stofgehalte in de bodem toe en dit zorgt er weer voor dat de bodem meer water kan vasthouden. Dit is erg belangrijk als het een tijd droog is en dat is het steeds vaker!
De Bosgroepen hebben al jaren (goede) ervaringen met het strooien van steenmeel. De resultaten geven een positief beeld: een geleidelijke aanvulling van de bufferende stoffen. En héél belangrijk: we zien géén negatieve effecten op flora en fauna.
In deze periode is het vaak ook vochtiger en door regen daalt het steenmeel ook eerder in.
Omdat de uitstoot doorgaat, wordt de bodem steeds zuurder. Veel planten en dieren kunnen hier niet tegen en verdwijnen. De natuurgebieden worden hierdoor steeds kwetsbaarder.
Na verspreiding ligt er als het ware een klein waasje op de bodem, dat al snel verdwijnt. Het waardevolle proces gaat daarna onzichtbaar verder in de bodem.
- Het gaat om een eenmalige verspreiding van steenmeel.
- Rond het gebied liggen ruime veilige zones waarin geen werkzaamheden plaatsvinden. Deze zones zetten we af voor publiek en hierbinnen staan geen woningen.
- Het verspreiden gebeurt in structuurrijke vegetatie. Het materiaal daalt snel en slaat snel neer.
- We verspreiden geen steenmeel bij te harde wind.
- We kiezen bewust voor deze uitvoeringsperiode (doorgaans najaar/winter) gekozen vanwege het relatief vochtige weer.